پودر گیاه شاهسپرم «صوفیچای مراغه»
🎍پودر گیاه شاهسپرم «صوفیچای مراغه»
داستان یک چاشنی معطرِ نایاب اصیل آذربایجانی «صادراتی»
در نخستین روزهای مهرماه، وقتی نسیم خنک دامنه‌های سهند بر مزارع حاشیه رودخانه صوفیچای مراغه می‌وزد، برگ‌های شاهسپرم در اوج غلظت اسانس و طراوت برداشت می‌شوند.
برگ‌های این گیاه پوشیده از کُرک‌های ظریف و ترشحی است و اسانس معطرش دقیقاً در همین کُرک‌ها ساخته و ذخیره می‌شود. به همین دلیل با کوچک‌ترین لمس برگ، کُرک‌ها پاره می‌شوند و عطر نعناعی گیاه فضا را پر می‌کند. چین پاییزه یعنی برداشت در زمانی که این اسانس به بالاترین غلظت خود رسیده است.
آبیاری با آب گوارای چشمه‌های سهند و سایه‌خشک کردن اصولی برگ‌ها، پودری الک‌شده، بسیار نرم و یکدست با رنگ سبز زمردی درخشان پدید آورده است.
🍃شناخت گیاهذ:
نام‌های دیگر: شاه‌سپرغم، شاه‌اسپرغم، شاه‌اسپرم، شاهسپرم، شاهسفرم، شاهسفرم، شاه‌پرهم
شاهسپرم گیاهی علفی، چندساله و ریزوم‌دار از خانواده کاسنی است که ارتفاعش به نیم تا یک‌ونیم متر می‌رسد. در مرداد و شهریور گل‌های زرد کوچک و فراوان می‌دهد و همه اندام‌های هوایی آن بویی شبیه نعناع دارند. این گیاه مکان آفتابی و خاک با زهکشی خوب را دوست دارد و ریشه‌اش در زمستان زنده می‌ماند و هر بهار دوباره می‌روید. منشأ آن مدیترانه‌ای و آسیایی است و در ترکیه، آذربایجان، اروپا و بسیاری از باغ‌های گیاه‌شناسی جهان کشت می‌شود.
🍃عطر و طعم :
عطر شاهسپرم تلفیقی مطبوع از خنکی نعناء و شاهانگی ریحان است؛ عطری ماندگار و اصیل که در هیچ چاشنی دیگری پیدا نمی‌شود.
🍃جایگاه شاهسپرم در فرهنگ غذایی آذربایجان :
در آذربایجان، برگ و عرق این گیاه از دیرباز برای خوشبو کردن چای و غذاها استفاده می‌شده است. در اروپا هم قرن‌ها پیش از رواج رازک، از آن برای طعم‌دار کردن آبجو بهره می‌بردند و در سوپ، سالاد، کیک، شیرینی و نوشیدنی‌ها کاربرد داشته است.
🍃ترکیبات مؤثره :
شاهسپرم سرشار از اسانس‌های فرار (حاوی کاروون و توجون)، مشتقات فنیل‌پروپان، فلاونوئیدها، تانن‌ها و ترکیبات سزکوئی‌ترپن لاکتونی است. اسانس مهم‌ترین ماده مؤثره آن است و عطر و خواص گیاه به آن بازمی‌گردد.
🍃خواص سنتی :
در طب سنتی و منابع گیاه‌شناسی، شاهسپرم به این موارد شناخته شده است:
تقویت معده و کمک به هضم غذا
بادشکن و کاهش نفخ
آرام‌بخش و مفید برای آرامش اعصاب
صفراآور و کمک به عملکرد کبد و صفرا
تقویت‌کننده عمومی بدن و قلب
خاصیت ضدمیکروبی و ضدکرم در منابع سنتی
کمک به رفع سرفه (به صورت دم‌کرده)
طبع: گرم و خشک در طب سنتی
🍃روش مصرف :
آش‌های سنتی، سوپ، کوفته: یک پاشش کوچک در انتهای پخت
دوغ، ماست و خیار، سالاد: یک پاشش روی غذا
چای و دمنوش: نصف تا یک قاشق چای‌خوری برای یک لیوان
مصرف روزانه: مقدار کم و به عنوان چاشن
🍃چرا پودر شاهسپرم «ما۳تا»؟
چین پاییزه، برداشت در اوج اسانس
کشت در حاشیه صوفیچای مراغه با آب چشمه‌های سهند
سایه‌خشک، برای حفظ عطر و رنگ طبیعی
الک‌شده، بسیار نرم و یکدست
رنگ سبز زمردی طبیعی
بدون افزودنی
🍃نگهداری :
در ظرف دربسته، دور از نور، رطوبت و گرما نگهداری شود تا عطر آن ماه‌ها حفظ شود.
نام‌های دیگر:
نام علمی: Tanacetum balsamita
نام انگلیسی: Costmary، Alecost، Bible Leaf
خانواده: Asteraceae (نام قدیمی: Compositae)
🏔️منطقه کشت و برداشت: حاشیه رودخانه صوفیچای مراغه، دامنه‌های سهند، استان آذربایجان شرقی
🙋دوست عزیزم، خوشحال می‌شم انتخابت ما باشیم؛ و سفره‌ات پر از عطر و طعم خوب و جهانت خوش‌رنگ و سرشار از عشق. روژان ناصربخت «ادویه ما۳تا اصفهان»