گیاه پولک ارتفاعات آذر بایجان «درمان قطعی سرفه»

گیاه پولک کوهی «ما3تا» درمان قطعی سرفه و پاکسازیه ریه

گیاه پولک که در متون گیاه‌شناسی و طب سنتی با نام سنبله ارسبارانی نیز شناخته می‌شود، یکی از ارزشمندترین گیاهان دارویی بومی ایران است. این گیاه در دسته‌بندی علمی جزو خانواده نعنایان (Lamiaceae) و سرده Stachys قرار می‌گیرد.

در ادامه، بررسی علمی و تخصصی ویژگی‌های این گیاه و تفاوت‌های بیولوژیکی نوع وحشی و پرورشی آن آورده شده است:

مشخصات علمی و نام‌های جایگزین

* نام علمی: Stachys inflata

* نام‌های رایج: پولک، سنبله ارسبارانی، گاوپنبه، پلک.

* ریخت‌شناسی: گیاهی علفی و چندساله که با کرک‌های سفید و پنبه‌ای پوشیده شده است. علت نام‌گذاری آن به "پولک"، شباهت کاسبرگ‌های گیاه به پولک‌های ماهی پس از خشک شدن است.

تفاوت بیولوژیکی: کوهی (وحشی) در برابر پرورشی

از منظر فارماکولوژی (داروشناسی)، تفاوت فاحشی میان گیاه خودروی کوهی و نمونه‌های پرورشی وجود دارد:

* تجمع مواد موثره: گیاه پولک کوهی به دلیل رشد در شرایط استرس‌زای طبیعی (ارتفاعات بالا، اشعه UV شدید و کم‌آبی)، متابولیت‌های ثانویه بیشتری نظیر فلاونوئیدها و ترپن‌ها تولید می‌کند. این مواد مسئول اصلی خواص آنتی‌باکتریال و ضدالتهابی گیاه هستند.

* غلظت اسانس: در نمونه‌های پرورشی، به دلیل آبیاری مداوم و خاک غنی‌شده، حجم گیاه افزایش می‌یابد اما غلظت اسانس و مواد دارویی به شدت کاهش پیدا می‌کند؛ به طوری که گاهی فاقد ارزش درمانی در سطوح کلینیکی هستند.

خواص درمانی و فارماکولوژیک

گیاه پولک به عنوان یک آنتی‌بیوتیک طبیعی شناخته می‌شود و در تحقیقات علمی اثرات زیر برای آن به اثبات رسیده است:

* سیستم تنفسی: این گیاه دارای خاصیت خلط‌آور (Expectoration) و ضداسپاسم مجاری تنفسی است. در بهبود سرفه‌های خشک، حملات آسمی خفیف و تسکین برونشیت بسیار موثر عمل می‌کند.

* عفونت‌های گلو و سینه و مجاری ادار: به دلیل حضور ترکیبات فنلی، خاصیت ضدعفونی‌کنندگی شدیدی علیه باکتری‌های گرم مثبت و منفی دارد که به سرعت التهاب گلو و عفونت‌های ریوی و عفونت مجاری ادار را کاهش می‌دهد.

* تسکین درد (Analgesic): اثرات سینرژیک ترکیبات موجود در پولک باعث کاهش سردردهای ناشی از سینوزیت و سرماخوردگی می‌شود.

* تقویت سیستم ایمنی: سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هایی است که سد دفاعی بدن را در برابر ویروس‌های فصلی تقویت می‌کند.

نحوه مصرف علمی

برای حفظ ترکیبات حساس به حرارت (مانند اسانس‌های فرار)، توصیه می‌شود این گیاه به صورت دمنوش (دم کردن به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در ظرف در بسته) مصرف شود تا بیشترین میزان مواد موثره از بافت گیاه خارج گردد.